Crucifix n° 20

Het kruisbeeld van Pisa is een schilderij van de kruisiging geschilderd op houten paneel, daterend uit ergens rond 1230 en momenteel in het Museo nazionale di San Matteo, Pisa, Italië. De anonieme auteur wordt de Byzantijnse Meester van het Kruisbeeld van Pisa genoemd. Hij was een Italiaanse schilder die in de eerste helft van de dertiende eeuw actief was in Pisa. Het schilderij is belangrijk in de geschiedenis van de Italiaanse schilderkunst vanwege de iconografie van de patiënt, lijdende Christus aan het kruis; hoewel toen nieuw, verving het snel de oudere stijl, die Christus triomfantelijk en vrij van pijn afbeeldde, met open ogen en een vorstelijke houding vrij van verdriet. Het schilderij bevat alle canonieke elementen van dit type voorstelling, al bekend van Byzantijnse kunst en miniatuurschilderkunst. Christus' hoofd valt naar links; de ogen zijn gesloten en een klein spoor van bloed ontsnapt uit één wond. De vier armen van het kruis zijn versierd met kleinere scènes, zoals traditioneel is:

een schilderij van Christus in triomf met engelen aan het hoofd

afbeeldingen van toeschouwers aan de armen

de suppedaneo aan de voetenFlanking van het lichaam van Christus zijn andere voorstellingen van verschillende scènes uit het lijden. Het lichaam zelf is stijf, met weinig suggestie van beweging of leven; dit in tegenstelling tot de iets latere afbeeldingen van dezelfde scène door Giunta Pisano en Cimabue, die beide het lichaam laten zien dat buigt onder zijn eigen gewicht.